Tanderosie door zuur

Aantasting van gebit:
- Lemon-drank = 40 * normale thee / water
- IJsthee = 30 * normale thee / water
- Sprite = 20 * normale thee / water
- Cola = 10 * normale thee / water (cola light minder erg dan cola)

De jeugd drinkt steeds meer frisdrank en dit is slecht voor de tanden. Deze keer staat dit in het juli-nummer van General Dentistry van de Amerikaanse tandartsenvereniging. Twee tandartsen beschrijven dit naar aanleiding van onderzoek aan gave tanden die vanwege kaakproblemen moesten worden getrokken. Zij stopten deze tanden wekenlang in verschillende dranken, van cola, sinas tot ijsthee.

Na twee weken in de frisdrank wogen zij de gewichtsafname door zuurvraat. Hieruit blijkt dat een lemon-drank (Mountain Dew) het meest agressief is. Deze tast het tandglazuur veertig keer sterker aan dan normale thee. IJsthee doet dat dertig keer zo snel. Daarna volgen niet-cola-dranken, zoals Sprite. Tandglazuur lost daarin twintig maal sneller op dan in gewone thee, de referentiedrank van de onderzoekers. Cola is minder schadelijk dan andere frisdranken. Deze vreten het glazuur ongeveer tien keer zo snel weg. Water, ter controle, doet niets.

Dankzij fluor zien tandartsen de laatste 30 jaar hun werk geleidelijk teruglopen tot halfjaarlijkse controles en af en toe het vullen een gaatje. Cariës, welke veroorzaakt wordt door bacteriën (doordat er niet goed wordt gepoetst) lijkt in Nederland onder controle. In plaats hiervan lijkt tanderosie de grote factor in het slechter worden van ons gebid.

Uit onderzoek onder Haagse scholieren (van het Universitair Medisch Centrum St. Radboud in Nijmegen) blijkt dat in 2002 bij 23 procent van de 11-en 12-jarigen sprake was van enige vorm van ‘erosieve’ gebitsslijtage. In 1998 was dat 3 procent, schrijven de onderzoekers in een artikel in het maartnummer van het Nederlands Tijdschrift voor Tandheelkunde. Dat ligt bijna zeker aan het toenemend gebruik van frisdranken en alcoholische mixdranken, schrijft speeksel-deskundige Arie van Nieuw Amerongen van het tandheelkundig centrum Acta in Amsterdam in hetzelfde nummer. Zuur onttrekt calcium uit tandglazuur. Een zuurgraad lager dan 5,5 veroorzaakt glazuurschade. Coca Cola heeft een zuurgraad van bijna 3, appel-sap van 3,5, blijkt uit het Acta-onder-zoek. Met name citroenzuur geeft dranken een frisse smaak.

Niet alleen de zuurgraad is van belang, ook de type zuren die voor het op smaak brengen worden gebruikt, spelen een rol. Er zijn anorganische zuren zoals fosforzuur dat veel in cola’s wordt gebruikt. Dat zuur laat zich gemakkelijk neutraliseren door speeksel. Voor het neutraliseren van organische zuren, zoals citroen-zuur, is meer speeksel nodig vanwege de grotere bufferwerking. Die zuren zullen in de mond wat langer kunnen inwerken op het tandglazuur. Daardoor zijn frisdranken als ijsthee en lemon-drinks, ook al zijn ze minder zuur, agressiever dan cola’s. Verder speelt het suikergehalte een rol. Dranken met natuurlijke zoetstoffen als glucose of fructose tasten het glazuur sterker aan dan fris, dat kunstmatig is gezoet.

In Engeland heeft het farmaconcern SKB vijfjaar geleden in zijn bestaande frisdranklijn Ribena een Toothkind-variant geïntroduceerd met minder fruitzuren. De claim ‘werkt geen tanderosie in de hand’ heeft het bedrijf terug moeten nemen. In Nederland heeft Vrumona, onderdeel van Heineken, eind vorig jaar het reeds bestaande, diep slapende merk Joy nieuw leven ingeblazen In de kindervruchtenlimonade zit 20 tot 40 procent minder fruitzuur dan in andere frisdranken, en 30 tot 60 procent minder dan in vruchtensappen. Er is bovendien geen suiker aan toegevoegd, maar onder andere aspartaam.

Vrumona en tandheelkundigen van de universiteit in Groningen keken in hoeverre Joy tandglazuur aantast. Joy blijkt het meest tandvriendelijke drankje, aldus het onderzoek naar dertig verschillende frisdranken, waaronder cola’s en vruchtensappen. Joy geeft twee (ten opzichte van limonade) tot tien maal (ten opzichte van sinaasappelsap) minder slijtage aan het gebit, zegt Vrumona. ‘We kunnen nog niet waarmaken dat Joy tandveilig is, maar het is in het productveld der frisdranken zeker tandvriendelijk’, aldus de frisdrankfabrikant. En dat laatste staat dan ook op de verpakking. Het begrip wordt ook in tv-reclames en in advertenties gehanteerd.

Bron: www.tandarts.nl