Met een behandeling worden je tanden één tot enkele tinten lichter, afhankelijk van de oorspronkelijke kleur. Dit is een tijdelijk effect, na enkele jaren krijgt je gebit weer de oude kleur. Je zal dus moeten blijven bleken om een blijvend resultaat te krijgen. Als de behandeling goed is uitgevoerd, kunnen tanden jarenlang wit blijven, bij sommigen tot tien jaar toe. Dit geldt niet voor iederen, wie veel barstjes en scheurtjes in zijn tanden heeft ziet de verkleuringen veel sneller terugkeren. Pas op dat bruggen, kronen en jackets niet meekleuren.

De kosten voor een eenmalige behandeling van een compleet gebit ligt rond de € 600,-. Als je één keer naar de tandarts gaat en zelf de thuisbehandeling doet, dan zijn de kosten € 100,- tot € 200,- kwijt. Als laatste kan je kiezen om het zelf te doen met een pakket. Dit kost 30-50 EUR.

In principe wordt geen van de behandelingen vergoed. Als je een tandartsverzekering hebt, dan zit je al snel aan je maximale jaarbedrag en houd je niks meer over voor andere reparaties.

Tot nu toe is er geen wetenschappelijk bewijs dat tanden bleken schade aanricht aan het gebit. De Leuvense universiteit heeft wel onderzocht dat door bleken de structuur van het tandbeen en het glazuur verandert. Wellicht dat dit invloed op het gebit, maar de exacte gevolgen zijn hiervan niet bekend.

Zorg dat je alle hoekjes en gaatjes bereikt. Overigens kun je beter voor dan na het eten je tanden poetsen. Vlak erna wrijf je met de tandenborstel het zuur extra goed in het glazuur: niet goed.

Teveel fluor is niet goed voor het gebit. Via tandpasta krijgen we genoeg binnen, speciale fluorbehandelingen en -pilletjes zijn niet nodig. Je kunt er zelfs lelijke witte of bruine puntjes op je tanden door krijgen (fluorose).

Bleken werkt, vooral bij de tandarts
De meeste witmakende tandpasta’s (uitgezonderd die waarin waterstofperoxide zit) werken niet echt. Strips en gels waarin wel waterstofperoxide zit (of iets wat er veel op lijkt), hebben wel enig blijvend effect. Maar als je het te vaak doet, tast het de glazuurlaag aan.

Een bleekbehandeling bij de tandarts werkt beter, maar veel tandartsen willen er nog niet aan. De meeste privé-witwinkels kunnen eveneens goed bleken. Nadeel is dat ze ongelooflijk duur zijn.

Als de verkleuring van het tandbeen (onder de doorzichtige glazuurlaag) de oorzaak is van de verkleuring, hanteren de tandartsen in Nederland over het algemeen dezelfde bleekmethode.

Na het schoonmaken van de tanden wordt een gel op de tanden aangebracht, die voor ca. dertig procent bestaat uit waterstofperoxide (verwante stoffen als carbamideperoxide zijn ook geschikt). Het waterstofperoxide dringt door het doorzichtige tandglazuur heen, totdat het bij het tandbeen aankomt. Daar breekt het de pigmentvlekjes, die voor de verkleuring zorgen, af. Vier à vijf keer een half uur zo’n behandeling zijn de tanden zichtbaar een heel stuk witter geworden.

Los van slijtage heeft te vaak poetsen waarschijnlijk nog een andere nadelige consequentie: het verwijdert de plaquelaag. Dat is mooi meegenomen vanuit het oogpunt van cariës, want in de plaquelaag zitten de bacteriën en stoffen die (vroeger) verantwoordelijk waren voor gaatjes. Maar voor het tegengaan van tanderosie is die plaquelaag zo gek nog niet, zo is men recentelijk gaan denken. Hij vormt een mooie buffer tussen venijnige zuren en de glazuurlaag.

Doordat de tandheelkunde zich pas een klein aantal jaren van het probleem tanderosie bewust is, is het laatste woord er nog lang niet over gezegd, zegt Cor van Loveren, wetenschapper aan het Acta, het wetenschappelijk tandheelkunde-instituut van de beide Amsterdamse universiteiten. Wat wel en niet slecht is voor de glazuurlaag, is nog verre van duidelijk. Wat je het beste tegen tanderosie kunt doen evenmin. Wel duidelijk is dat de verschuiving van cariës naar tanderosie de tandarts minder werk bezorgt. Want aan afgesleten tandglazuur kan hij weinig méér doen dan streng de vinger heffen in de hoop erger te voorkomen.

Als er vaak voedsel of drank met suiker en koolhydraten wordt genuttigd, volgen de zuurstoten elkaar in zo’n rap tempo op dat het glazuur geen kans krijgt zich te herstellen. Daardoor ontstaat een gaatje, dat zich kan uitbreiden naar het zachtere tandbeen onder de glazuurlaag. Om het glazuur de kans te geven zich te herstellen, wordt geadviseerd te streven naar niet meer dan zeven eet-en drinkmomenten per dag: drie hoofdmaaltijden en vier tussendoortjes. Het gaat er dus niet zozeer om hoeveel maar hoe vaak je iets eet. Het blijft daarnaast belangrijk om minimaal twee keer per dag de tanden te poetsen.

Als we ons hieraan houden, hoeven we dus niet zo vaak meer naar de tandarts, zou je zeggen. Helaas is dat niet waar. Steeds meer mensen krijgen namelijk te maken met tanderosie. Dit is een vorm van gebitsslijtage waarbij, net als bij cariës, het tandglazuur wordt opgelost. In het geval van tanderosie zijn de boosdoeners echter zuren die van nature in eten en drinken zitten. Vruchtensappen, sport- en mix-drankjes, frisdranken, wijn en zuur fruit (zoals citrusvruchten en bessen) zijn berucht om de aanwezige zuren. Ook frequent zuigen op vitamine-C-tabletten kan tandglazuur aantasten. De meeste bevatten namelijk citroenzuur.

Net als bij het voorkomen van cariës gaat het ook bij tanderosie niet zozeer om wát er wordt genuttigd, maar om hoe váák dat gebeurt. Als er niets aan erosie wordt gedaan, kunnen tanden en kiezen letterlijk dunner en/of kleiner slijten. Zoals gezegd beschermt speeksel het gebit op een natuurlijke manie r tegenzuren. Naast de neutraliserende werking zorgt het voor een soort beschermlaag op de tanden, ook wel ‘pellicle’ genaamd. Die beschermlaag wordt echter gedeeltelijk verwijderd tijdens het tandenpoetsen. Hoe harder er wordt gepoetst, hoe meer pellicle er wordt verwijderd. Juist op die plekken vindt het proces van erosie plaats. Het zuur kan direct op de glazuurlaag inwerken en deze oplossen. Zuur heeft ook nog de vervelende eigenschap dat het het tandoppervlak ruw maakt. Als tanden vlak na het nuttigen van zure voedingsproducten te hard worden gepoetst, slijt dat geruwde tandoppervlak extra snel.

Uiteraard is niet poetsen om tanderosie te voorkomen geen optie, aangezien we dan weer vaker met gaatjes in de tandartsstoel belanden. Daarom is het belangrijk om zorgvuldig, dus gelijkmatig en niet te hard, te poetsen. Geadviseerd wordt om daarbij een zachtere tandenborstel (medium of soft) te gebruiken. Het maakt niet uit of er met een gewone of met een elektrische tandenborstel wordt gepoetst. Ook bij het voorkomen van tanderosie wordt aangeraden om niet vaker dan zeven keer per dag iets te eten of te drinken. Daarnaast is het goed om bewust om te gaan met voedingsproducten die een lage zuurgraad (pH-waarde) hebben.

Algemeen wordt gesteld dat tandglazuur kan gaan eroderen als de pH-waarde in de mondholte lager is dan 4. Verder spelen bij het erosieproces verschillende factoren een rol: hoe vaak wordt het zuur genuttigd? Hoe lang blijft het in de mond? Hoe sterk is het gebit van de betreffende persoon? Zijn er beschermende stoffen, die bijvoorbeeld in melkproducten zitten, aanwezig? Om tanderosie tegen te gaan, is het van belang het gebruik van levensmiddelen met een pH waarde onder de 3,5 te verminderen. Alternatieven zijn thee, koffie, zuivel en uiteraard water. Vaak worden light-frisdranken gezien als een goede vervanging voor gewone frisdranken om tanderosie te voorkomen.Toch zijn de light-versies net zo zuur als de normale varianten. Er zijn wel speciale vrucht enlimonades verkrijgbaar waarin het fruitzuur is verlaagd en die sneller door het speeksel worden geneutraliseerd.

Tanderosie kan ook worden voorkomen door niet op zure levensmiddelen te zuigen en zure drankjes zo kort mogelijk in de mond te houden. Er wordt beweerd dat het beter is zure drankjes met een rietje te drinken, doordat de vloeistof dan (meestal) meteen wordt doorgeslikt. Maar het is nooit wetenschappelijk aangetoond of dit ook echt helpt tanderosie te voorkomen. Wel kun je het zuur in de mond neutraliseren door na het eten of drinken met water of melk te spoelen, of door even op kauwgum met xylitol te kauwen.

Na het drinken of eten van zure voedingsproducten is het verstandig niet meteen de tanden te poetsen. Wacht daar minstens een uur mee, zodat het zuur is geneutraliseerd en het tandoppervlak minder ruw is geworden. Nuttig ook geen zure voedingsproducten vlak voordat je gaat slapen. ’s Nachts wordt er minder speeksel aangem aakt, waardoor eventuele zuren in de mond vrij spel hebben. ! Daarnaast is het belangrijk het gebit regelmatig te laten controleren door de tandarts.

Drank / pH-waarde
water 7.0
thee 7.1
vruchtenthee <6
kruidenthee <6
melk, halfvol 6.8
karnemelk 4.4
bier, pils 4.3
yoghurt(drank) 3.8
sportdrank 3.4
wijn 3.4
kindercola 3.3
sinas 3.3
sinaasappelsap 3.2
up-dranken 3.2
limonadesiroop 3.0
cassis 3.0
cola light 2.9
appelsap 2.8
cola 2.7
ter vergelijking: maagsap 2.0

bron: voedingscentrum

www.tandvriendelijk.nl – Bron: Achmea Health